Dede Korkut Hikayeleri

Dede Korkut 

Çocukluğumdan beri en sevdiğim kitap, Dede Korkut Hikayeleri...










XII, XIII, XIV. yüzyıllarda Anadolu'nun doğusuna gelip yerleşen ve buraları vatan edinen Oğuz Türkleri'nin mücadelelerini anlatır. Dede Korkut Hikâyelerinin asıl adı; "Kitab-ı Dedem Korkut alâ lisân-ı Taife-i Oğuz'an"dır. Hikâyeler, genellikle hikâye ve masal karakteri gösterse de daha çok destan özelliği taşımaktadır. Bu destanlar, millî şuurun yüksek derecede ön plana çıktığı bir yapı içinde yazılmıştır.

Hikâyelerde (destanlarda) Türk'ün öz benliğini yansıtan motifler dikkati çeker. Özellikle kahramanlık çok ön plandadır. Ayrıca aile kurumuna verilen önem de belirgin şekilde görülmektedir.

Yüz temel eser içinde yer alan Dede Korkut Kitabı’nın biri Dresden’de ( Almanya'nın Saksonya eyaletinin merkezi olan şehir.), öbürü Vatikan’da olmak üzere iki yazması vardır. Dresden nüshası 12, Vatikan nüshası 6 hikâyeyi içine almaktadır.

Dede Korkut destanların ilk anlatıcısıdır. Hikâyelerinde veli bir kişi olarak ortaya çıkar. Oğuzlar önemli meseleleri ona danışırlar. Keramet sahibi olduğuna inanılır. Gelecekten haberler verdiği söylenir. Ozan ve kamdır. Oğuzname’de, Dede Korkut’un 295 yıl yaşadığı ve Hz. Muhammed S.A.V. ’me elçi olarak gönderildiği anlatılmaktadır.

Oğuz Han’a vezirlik yapmış olduğu da bilinir. Kopuz çalıp, hikmetli sözler söyler. Kopuzuna da kendine duyulduğu gibi saygı duyulur. Bazı rivayetlerde ise İshak peygamberin soyundan olduğu söylenir.9 ila 11. yüzyıllarda Türkistan'ın Aral Gölü bölgesinde Seyhun nehrinin Aral Gölü’ne döküldüğü yerde doğduğu, Ürgeç Dede adında bir oğlu olduğu ve bu bölgelerde hüküm süren Türk hakanlarına danışmanlık yaptığı destanlarından anlaşılmaktadır. 570-632 yılları arasında ( Hz. Muhammed S.A.V. zamanında) yaşadığı da rivayet edilir. Dede Korkut Kitabı’nda bir hikâye bittikten sonra çıkar bir destan söyler ve dua eder. Dede Korkut'un mezarının Bayburt Masat Köyünde olduğuna dair rivayetler vardır. Her yıl Bayburt'ta "Uluslararası Bayburt Dede Korkut Kültür Sanat Şöleni" düzenlenmektedir.


Dresden Nüshası :

Dresden yazması kısa bir giriş ve 12 öyküden oluşur.

Dirse Han Oğlu Boğaç Han

Salur Kazan'ın Evi Yağmalanması

Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek

Kazan Bey Oğlu Uruz'un Tutsak Olması

Duha Koca Oğlu Deli Dumrul

Kanlı Koca Oğlu Kanturalı

Kazılık Koca Oğlu Yegenek

Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi

Begin Oğlu Emren

Uşun Koca Oğlu Segrek

Salur Kazanın Tutsak Olup Oğlu Uruz'un Çıkarması

İç Oğuz'a Taş Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü

Vatikan Nüshası :

Vatikan yazmasında kısa bir giriş ve altı öykü vardır :

Hikayet-i Han Oğlu Boğaç Han

Hikayet-i Bamsı Beyrek

Hikayet-i Salur Kazan'ın Evi Yağmalanduğudur

Hikayet-i Kazan Begün Oğlu Uruz Han Tutsak Olduğudur

Hikayet-i Kazılık Koca Oğlu Yegenek Bey

Hikayet-i Taş Oğuz İç Oğuz'a Asi Olup Beyrek Vefatı


Aklımda kalan bölümlerden kısa bir bölüm...


Oğuzlar arasındaki iç savaşın anlatıldığı hikâyede, Bamsı Beyrek'in kaçırılmasından da bahsedilir. Bamsı Beyrek esir tutulduğu hapisten çıkınca atının kendisini beklediğini görür ve atına şöyle seslenir...

" Ben sana at demesem , gardaş desem , ey gardaştan da ileri... " 

Kitap sadece 3 TL ye satılıyor...Sağlıcakla kalın....



1 yorum: