Otomobillere LPG Taktırmak Mantıklı mı?

Otomobillere LPG Taktırmak Yada Taktırmamak işte Bütün Mesele Bu...

Otomobillere meraklı olunca bana en çok gelen soruların başında arabama otogaz tüp taktırayım mı ? Hangi marka tercih etmeliyim ? Ne kadar avantajlı gibi sorular oluyor. Şimdi mühendis kafasıyla bir hesap yapalım LPG dönüşümlü bir otomobil ne kadar mantıklı yada ne kadar tasarruflu getirebilir beraber bakalım.


LPG Nedir ? Benzine Göre Farkları Nelerdir ?

LPG tanımı likit (sıvılaştırılmış) petrol gazı demektir. Otogaz dönüşüm sistemlerinde LPG tankında bulunan sıvı haldeki petrol gazı, genelde motorun emme manifoldu delinerek buraya enjektörlerin takılması sonucu çalışması sağlanmaktadır.
Normalde arabalarda benzin saf halde kullanılmaz, içerisine motoru koruması ve daha verimli çalışması için hafif yağlayıcı özelliği olan katkılar eklenmiştir. LPG de bu olmadığı için halk arasında "motoru kurutur" dedikleri olay meydana gelmektedir.
Kullanılan standart benzin 95 oktan iken LPG 108 oktandır. Benzin 32 Mjoule/Lt. iken LPG 24 Mjoule/Lt dir. Yani basitçe litre bazında bakılırsa kilometrede LPG %30 daha fazla gideri olacaktır. Yani 10 Lt. benzin ile gidilen mesafeye LPG ile 13 Lt. ile gidilebilir. LPG benzine göre yanma odalarında benzine göre tam olarak yanması daha fazla zaman alır, buda ya performansı düşürür yada performans kaybı olmaması için avans ayarı değiştirilir buda yakıt giderini artırır. LPG benzine göre yanma odalarında benzine göre daha fazla yer kapladığı için içeri alınacak hava miktarını azaltır. Bu değişiklik araba motorlarında daha yüksek sıkıştırma oranına çıkılarak performans kayıpları engellenebilir. Ancak bu ayarlamanın tam verimli olması için sıfırdan motorun tasarlanması ile yapılabilecek bir mühendislik tasarımıdır. Kısaca sonradan bir motorun sıkıştırma oranları değiştirmek mümkün değildir.  LPG yanma hızı benzine göre daha düşüktür ve benzine göre ayarlanmış olan avans ayarı LPG için tam uyum göstermemektedir. LPG benzine göre çok daha fazla sıcak ortamda yanması gerekir. Bu da benzinli motorlara uygulama yapılmış bir LPG işleminde motoru normalden daha fazla ısınmasına neden olur. Bu da en çok zamanla supap başlarının çok hızlı bir şekilde aşınması ile gözlemlenir. Kısaca LPG motor aksamlarını daha hızlı yıpratır.

Özetle benzinli bir motoru ne yaparsanız yapın LPG ile tam uyumlu çalıştıramazsınız. Ancak LPG ye göre bir motor tasarlanırsa o otomobili tam anlamıyla LPG de düzgün kullanabilirsiniz. Benim bildiğim seri üretim LPG ye göre tasarlanmış bir otomobil motoru üretimi bulunmamaktadır.

Kısaca bir otomobil motoru ya LPG ile düzgün çalışır yada benzin ile ikisi ile birlikte tam düzgün çalışan bir otomobil motoru teknolojisi şuan için maalesef bulunmamaktadır.


LPG Kullanmak Ne Kadar Ekonomiktir ?

Kullandığımız test aracımız 2016 1.6 Hyundai Elantra manuel vites. Ortalama yakıt tüketimi 6 lt/100 km .
Benzin lt fiyatı 4.5 TL - LPG lt fiyatı 2.5 TL fark %55 yani neredeyse benzin LPG den iki kat pahalı.
Bir lpg taktırma maliyeti toplam tüm giderleri ile birlikte ortalama 3000 TL. (05.04.2016)

Şimdi bu sonuçları yorumlayalım. Örneğin otomobilimize 2 - 4 yıl aralığında bineceğimizi ve 10 ay şehir içi trafikte 2 ay uzun yolda kullanacağımızı varsayalım yani sıradan bir kullanıcı yılda 10 bin  ila 20 bin km arasında yol yapıyor olsun.

Yani 1 yılda ;

(Yıllık yapılan toplam km) * (Aracın 1 km de tükettiği yakıt lt) * (Yakıt TL fiyatı)

Benzin ile 15.000 km * (~6 lt/100 km) * 4.5 TL = 4.050 TL yakıt gideri olacaktır.

Lpg ile 15.000 km * (~8 lt/100 km) * 2.5 TL = 3.000 TL yakıt gideri olacaktır.



Yani benzine göre yıllık 1050 TL avantaj sağladık mı acaba ?

Daha taktırdığımız tüpün masrafını bile amorti edemedik ama ayrıntılara bakalım.
Her 10 yılda bir takılan tüpün değişmesi gerekiyor. Tüp taktırdığımız para 3000 TL + her araba çalıştığında benzinden de çok azda olsa tüpe geçene kadar benzin gideri + performans kaybı ve araç mekaniğinin çabuk eskimesi + lpg tankı ağırlığının yakıt giderine olumsuz etkisi vb. giderler hesaba katıldığında yaklaşık 1050 TL' lik suni kazanç aslında tüm giderler  ile gerçek bir hesaplama yapılırsa çok daha farklı sonuçlar hatta zarara varan hesaplar ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca LPG takılmış araçlar mümkün olduğunca az benzin yaksın diye kullanıldığından, depoda uzun süre aynı benzinin durmasına ve benzinin içindeki katkıların çökme yapıp tortulaşmasına ve bu tortulaşma sonunda yakıt ve ateşleme sistemine dolayısıyla motora zarar vermesine neden olmaktadır.


Yani kısaca sıfır araba alıp, normal kullanım da 4 yıl için tüp taktırmam benim için çok mantıksızdır. Eğer cebimdeki bu masraf için ayrılan parayı döviz, altın gibi bir yatırama ayırıp, 4 yıl sonra arabamı sattığımda üstüne ekleyerek yeni modele geçersem ne kadar karlı olur, onuda zaman gösterecek. (1 Dolar = 2.8TL 05.04.2016)

Sonuç : Yukarıda formülüze ettiğim yöntemi kullanarak, aldığınız arabanın size tüp taktırmak ne kadar avantaj sağlıyor hesaplayabilirsiniz.

-İkinci el araba adın zaten tüplüydü,
+ Bırak öyle kalsın.

-Ben çok yol yapıyorum,
+ Hesabını yap işte.

-Ben bu arabaya 10 yıl binmek için aldım,
+ Formül yukarıda.
...

Gibi kendinize göre hesap yaparak tercihinizi mantıklı yapmanız size kazanç sağlayacaktır.

Ayrıntı Bilgiler :

Dizel otomobillerde LPG ile çalışabilir, lisansı VW grupta olmasına rağmen piyasaya hiç çıkmamıştır.
Dünyada en çok otogaz kullanan ülke Kore'dir.
Su soğutmalı motosikletlere de otogaz takılabilinir.
LPG dönüşümünde en uygun otomobiller Kore ve Japon otomobilleridir.(Motor sıkıştırma oranları ve subap başlarının metal alaşımından dolayı).
Stop/Start yani araç trafikteyken dur kalk durumlarında motoru kapatan sistemlerde LPG dönüşümü ECU (oto beyin) ayarlaması yapılmazsa aracı kısa zamanda motorunu yıpratır.
...

Direksiyonunuz yaşam için dönsün....











2 yorum:

  1. akıllı adamsın muhterem ne deyim

    YanıtlaSil
  2. https://www.youtube.com/watch?v=PMF6tOfteqI

    https://www.youtube.com/watch?v=TAKJXi1jNS0

    Sonuçta işi bilen üstadlar aynı sonuca varıyor.

    YanıtlaSil