Normal ve Cahil Toplumların Minimalist Karşılaştırması


Doğruları açık bir şekilde, parlak sadeliği ile karmaşık kavramları anlatmak için bir şık yol izlenerek hazırlanmış minimalist infographicler












Peki bizim için ne farkeder ki....

Aklın peşinden gitmeye başladığımızda...

Hatalar yapılabilir ama aptallık ayrı bir şeydir. Tarih , kendisinden ders çıkarmayı bilmeyenler , ondan bir sonuca varamayanlar yüzünden sürekli tekrar eder ve dolayısıyla sürekli aynı hatalar yapılır. Bu nedenden " tarih tekerrürden ibarettir " denir.

" İnsanlık tarihini değiştiren nelerdir ? " Sorusuna bazılarıda " aptallıklar " demiştir. Ünlü bilim adamı Carlo Maria Cipolla insanlar neden bu kadar çok hata yapıyor, neden bu kadar çok aptallık yapıyor konusunu araştırmış.

Aptal : Anlam olarak sıfat türünde kullanılan kelimedir. Zekâsı pek gelişmemiş, zekâ yoksunu, alık, ahmak, alık salık anlamlarını taşır. (TDK)

APTALLIĞIN TEMEL YASALARI NELERDİR ?

Carlo Cipolla bu konu ile ilgili araştırmalar yapmış ve aptallığın kitabını yazmıştır. Kısaca yaptığı araştırma da ; insanlar neden aptallık yaparlar, aptal nedemektir , topluma nasıl etkisi olur ...
Bu konuları araştırıp kitabını yayınlamıştır. (Lois fondamentales de la stupidité humaine)





SAFLAR : Yaptıkları olgulardan kendileri kaybeder ama başkaları bundan bir kazanç elde ediyor. Kendileri kaybediyor ama başkaları kazanıyor. Toplum sonuçta toplamda ne kazanıyor ne kaybediyor.

ZEKİLER : Hem kendileri kazanıyor , hem başkaları kazanıyor. Toplumları kazanıyor, insanlık kazanıyor.

HAYDUTLAR : Kendileri kazanıyor ama başkaları kaybediyor. Toplum kaybediyor.

APTALLAR : Hem kendileri kaybediyor hemde topluma kaybettiriyorlar. 


Carlo Cipolla araştırmaları sonucunda en tehlikeli olanların aptallar olduğu sonucuna varıyor. Bir örnek ile açıklamak gerekirse, mesela aptal olan birilerinin bir karar verirken herkes için anlaşılabilir sonuçları olduğunu kavrayamaması veya bir ürün alırken , satılan ürünü anlayamaması ve olası sonuçlarına göre davranmaması ve aptalca hareket etmesi sonucu etkiye karşı bir tepki çıkmasına ve olması gereken dengenin istenmeyen tarafa yönelmesi sonucu olarak topluma zarar vermektedir.

Daha real bir örnekle açıklamak gerekirse, mesela trafikte ilerlerken önünüzdeki bir aptal ilerideki basit bir olguyu, örneğin belediye otobüsünün verdiği sinyal sonucunda durakta duracağını kavrayamayıp zamanında basit bir davranışta bulunmaması ve sonucunda size normalde yapmayacağınız gereksiz bir frenleme yaptırdığını ve sonuçta bu minimal bir farkın bile size normalden çok az da olsa daha fazla yakıt tüketimi zararı verdiği, hatta çok azda olsa fren sisteminin daha erken aşınması, azda olsa zaman kaybı yaşatacağı ortadadır. Belki bu küçük fark önemsiz gibi görünse de , trafikteki aptal sayısı ile çarpıldığında gün içerisinde fazladan harcanan bu sarfiyatın toplamı büyüyecektir. Sonuçta toplumdaki aptal sayısı ile çarpılsa devasa farklar ortaya çıkacaktır. Bu devasa farklar ülkenin ekonomisini olması gerektiğinden daha fazla israfa ve dışa bağımlılığa neden olacak, çevre daha fazla kirlendiğinden, yetişen ürün miktarı ve kalitesi düşecek sonuçta daha kalitesiz ürüne toplum daha fazla para ödeyecektir. Bu döngünün ortaya çıkartacağı etki sonuçta toplumun tamamına zarar olarak etki etmesi kaçınılmazdır.
Bu örnek çok değişik durumlarda farklı şekillerde çeşitlendirilebilir.
Ancak zeki birisi bunu en başta almayacak ve yaşadığı  topluma dolaylı bir katkısı olacaktır.


"
Bilmeyen ve bildiğini zanneden bir aptaldır.        Ondan uzaklaşın.
Bilmeyen ve bilmediğini bilmeyen bir cahildir.        Ondan sakının.
Bilmeyen ve bilmediğini bilen bir öğrencidir.               Ona öğretin.
Bilen ve bildiğini bilmeyen uykudadır.                     Onu uyandırın.
Bilen ve bildiğini bilen akıllıdır.                                    Onu izleyin.
"

Carlo Cipolla Aptallığın Yasaları :

Temel aptallık yasası : 

1-) Toplumda tahmin edilenden fazla sayıda aptal vardır .
(Yani toplum aptal sayısını ne kadar düşünüyorsa , ondan daha fazla sayıda aptal vardır.)

2-) Aptallık başka her tür özellikten bağımsızdır.
(Yani aptal olmak bir yerde yönetici olamaya  yada futbolcu, dizi yıldızı vs. olmaya engel değil. Herkes için bu özellik geçerlidir.)

3-) Aptallar umulmadık yerlerde ortaya çıkarlar
(Yani hiç beklemediğiniz işleri yapanlar bile aptallıkları hiç beklenmedik durumlarda ortaya çıkar)

4-) Aptala, akılla karşı çıkılmaz.
(Çünkü hatalıda olsa , hatasını kabul edebilmesi ve anlayabilmesi gerekir ama aptal bunu yapamaz.)

5-) Toplum aptalların zarar verme potansiyelini küçümser.
(Bakınız yukarıdaki varsayımsal örnek)

6-) Bütün toplumlarda aptal oranı aynıdır.
(Ama aptallara yetki veren toplumlar gerilemeye ve çökmeye mahkumdur. Yani bir toplum ekonomik yada ahlaksal olarak çökmüş diğeri aşırı gelişmiş olmasındaki tek fark aptallara yetki vermeleridir. yoksa her toplumdaki aptal oranı aynıdır.)

Aptalın , aptal olduğunu anlamıyorsan , sen daha aptalsın demektir.

Bir yeri güzel yapan, oranın insanıdır, yoksa güneş her yerde aynı doğar.




8 yorum:

  1. Araba örnegini her gün yaşıyorum son 3 yıla baktıgımda bu sayı o kadar artı ki hayretler içinde kalıyorum.Trafikte insiyatif herzaman bende olmalı diye düşünüyorum neden dersen bu insiyatifi karşıdan beklersen vay başına geleceklere dün bir olay az daha kazayla sonuçlanıyordu saga dönmek için kavşaga 50m kala sinyal verdim arkamda seyreden araç baktım benim sag tarafımdan geçmeye çalışıyor hızımı iyce azalttım yoksa bana çarpacak baktım sürücüye nasıl bir yaratık diye o da ne yanındaki hemcinsinle ilgileniyor.
    cankus

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Doğru söylüyorsunuz, umarım iyi insanların sayısı artar. Katkılarınız için teşekkürler.

      Sil
  2. Dahiliğin mutlak bir sınırı vardır, aptallığın asla.
    Albert Einstein

    YanıtlaSil
  3. (Content is King- İçerik Kraldır)

    YanıtlaSil
  4. İdrak-i maali bu küçük akla gerekmez,
    Zira bu terazi bu kadar sikleti çekmez

    YanıtlaSil
  5. Aptallığın Temel Yasaları

    Carlo M. Cipolla tarafından yazılan ve özgün adı “Tre Storie extra vagantri” olan eser 1994 yılında basılmıştır. Ülkemizde ise Tarih Vakfı Yurt Yayınları tarafından 2000 yılında Tülin Altınova tarafından dilimize çevrilerek “Neşeli Öyküler” ismiyle basılmıştır.

    Birbirinden farklı 3 öykünün yanı sıra kitabın sonunda en beğendiğim bölüm, “Aptallığın Temel Yasaları” yer almakta. Cipolla, aptallığı bilimsel bir bakış açısıyla ele alarak, çeşitli hipotezler öne sürmekte ve bu hipotezleri doğrulamaktadır.

    Aptallığın Temel Yasaları

    1- Her zaman ve kaçınılmaz olarak her birimiz çevremizde dolaşan aptalların sayısını azımsarız.

    Bu yasaya göre, geçmişte zeki sandığımız kişilerin aslında aptal oldukları birdenbire ortaya çıkabilir ve ayrıca aptal insanlar yüzünden diğer insanların davranışları sıkıntıya uğrayabilir. Toplumlardaki aptal insanların sayısı bu nedenle aritmetiksel olarak ifade edilememektedir.

    2- Belirli bir insanın aptal olma olasılığı aynı kişinin herhangi bir başka karakter özelliğinden bağımsızdır.

    Aptallık, dil,din,ırk,cinsiyet,yaş,statü vb. özelliklerden bağımsızdır. Hatta Nobel Ödülü almış olanların bir bölümü bile aptaldır. Tabiatın bir mucizesi olarak çok kalabalık ya da çok dar topluluklarda bile aptal insanların oranı asla değişmez.

    3- Aptal bir insan, kendisine hiçbir yarar sağlamadan hatta bazen zarara uğrayarak başka bir insan yada insan topluluğuna zarar veren kişidir.

    En beklenmedik ve uygunsuz bir zamanda karşımıza çıkan aptal bir insan para, zaman, iş, enerji,huzur ve neşe kaybına neden olabilir. Bu insanın yaptıklarının herhangi bir açıklaması yoktur. Çünkü kendisi de tam olarak ne yaptığını bilmemektedir.

    4- Aptal olmayanlar her zaman aptalların zarar potansiyelini küçümser. Özellikle de aptal olmayanlar herhangi bir anda ve yerde, herhangi bir durumda, aptal bireylerle ilişki kurmanın ve/ veya onlarla bir araya gelmenin kaçınılmaz olarak pahalıya mal olan bir yanlışa yol açtığını sürekli unuturlar.

    Aptal bir insanın eylemleri belli kurallara oturtulamaz yani sağı solu belli olmaz. Genellikle eylemleri akıl dışı ve mantıksızdır. Aslında zeki insan, zekiliğinin;haydut, haydutluğunun;safderun saflığının bilincindedir.Ancak aptal,aptal olduğunu bilmez! Bu yüzden çevresine zarar verir.

    5- Aptal insan var olan en tehlikeli insan türüdür. Aptal,hayduttan daha tehlikelidir.

    Haydut, başkasına zarar verirken kendine çıkar sağlar ama aptal hem başkasına zara verir hem de kendisine.

    Toplumların gelişmesi ancak aptal insanlar denetim altına alınmasıyla mümkün olur.

    YanıtlaSil
  6. Cahil insan kendinin bile düşmanı iken, başkasına dost olması nasıl beklenir.
    Sokrates

    YanıtlaSil
  7. Dünya Cahillik Sıralaması

    Çok Gelişmiş Ülkeler
    1 Norway
    2 Australia
    3 New Zealand
    4 United States
    5 İreland
    6 Liechtenstein
    7 Netherlands
    8 Canada
    9 Sweden
    10 Germany
    11 Japan
    12 Korea Republic
    13 Switzerland
    14 France
    15 İsrael
    16 Finland
    17 İceland
    18 Belgium
    19 Denmark
    20 Spain
    21 Hong kong
    22 Greece
    23 İtaly
    24 Luxembourg
    25 Austria
    26 United Kingdom
    27 Singapore
    28 Czech Republic
    29 Slovenia
    30 Andorra
    31 Slovakia
    32 United Arab Emirates
    33 Malta
    34 Estonia
    35 Cyprus
    36 Hungary
    37 Brunei Darussalam
    38 Qatar
    39 Bahrain
    40 Portugal
    41 Poland
    42 Barbados

    Gelişmiş Ülkeler
    43 Bahamas
    44 Lithuania
    45 Chile
    46 Argentina
    47 Kuwait
    48 Latvia
    49 Montonegro
    50 Romania
    51 Croatia
    52 Uruguay
    53 Libyan Arab Jamahiriya
    54 Panama
    55 Saudi Arabia
    56 Mexico
    57 Malaysia
    58 Bulgaria
    59 Trinidad and Tobago
    60 Serbia
    61 Belarus
    62 Costa Rica
    63 Peru
    64 Albania
    65 Russian Federation
    66 Kazakhstan
    67 Azerbaijan
    68 Bosnia and Herzegovina
    69 Ukraine
    70 Iran Islamic Republic of
    71 The former Yugoslav Republic of Macedonia
    72 Mauritius
    73 Brazil
    74 Georgia
    75 Venezuela, Bolivarian Republic of
    76 Armenia
    77 Ecuador
    78 Belize
    79 Colombia
    80 Jamaica
    81 Tunusia
    82 Jordan
    83 TURKEY
    84 Algeria
    85 Tonga

    Orta Gelişmiş Ülkeler
    86 Fiji
    87 Turkmenistan
    88 Dominican Republic
    89 China
    90 El Salvador
    91 Sri Lanka
    92 Thailand
    93 Gabon
    94 Suriname
    95 Bolivia, Plurinational State of
    96 Paraguay
    97 Philippines
    98 Botswana
    99 Moldova, Republic of
    100 Mongolia
    101 Egypt
    102 Uzbekistan
    103 Micronesia, Federated States of
    104 Guyana
    105 Namibia
    106 Honduras
    107 Maldives
    108 Indonesia
    109 Kyrgyzstan
    110 South Africa
    111 Syrian Arab Republic
    112 Tajikistan
    113 Vietnam
    114 Morocco
    115 Nicaragua
    116 Guatemala
    117 Equatorial Guinea
    118 Cape Verde
    119 India
    120 Timor-Leste
    121 Swaziland
    122 Lao People's Democratic Republic
    123 Solomon Islands
    124 Cambodia
    125 Pakistan
    126 Congo
    127 Sao Tome and Principe

    Az Gelişmiş Ülkeler
    128 Kenya
    129 Bangladesh
    130 Ghana
    131 Cameroon
    132 Myanmar
    133 Yemen
    134 Benin
    135 Madagascar
    136 Mauritania
    137 Papua New Guinea
    138 Nepal
    139 Togo
    140 Comoros
    141 Lesotho
    142 Nigeria
    143 Uganda
    144 Senegal
    145 Haiti
    146 Angola
    147 Djibouti
    148 Tanzania, United Republic of
    149 Cote d'lvoire
    150 Zambia
    151 Gambia
    152 Rwanda
    153 Malawi
    154 Sudan
    155 Afghanistan
    156 Guinea
    157 Ethiopia
    158 Sierra Leone
    159 Central African Republic
    160 Mali
    161 Burkina Faso
    162 Liberia
    163 Chad
    164 Guinea-Bissau
    165 Mozambique
    166 Burundi
    167 Niger
    168 Congo, Democratic Republic of the
    169Zimbabwe

    YanıtlaSil